Europejski nakaz zapłaty w praktyce sądów austriackich

Alternatywnie do opisanego postępowania wedle reguł austriackiego prawa procesowego ( Postępowanie upominawczo-nakazowe w prawie austriackim i  Regularny proces rozpoznawczy w prawie austriackim) w sytuacjach transgranicznych może istnieć opcjonalna możliwość posłużenia się postępowaniem prowadzącym do wystawienia przez sąd europejskiego nakazu zapłaty.

Celem europejskiego nakazu zapłaty jest uproszczenie, przyśpieszenie i ograniczenie kosztów postępowania sądowego w sprawach transgranicznych w państwach członkowskich (z wyjątkiem Danii) dotyczących bezspornych roszczeń pieniężnych w sprawach cywilnych i handlowych.

Jako transgraniczne pojmowane są sprawy, w których przynajmniej jedna ze stron ma miejsce zamieszkania lub miejsce stałego pobytu w państwie członkowskim innym niż państwo członkowskie sądu rozpoznającego sprawę.

Możliwość posłużenia się europejskim nakazem zapłaty jest jednakże ograniczona do spraw cywilnych i handlowych i nie znajduje zastosowania do spraw skarbowych, celnych lub administracyjnych. Ponadto nakaz zapłaty nie znajduje m. in. zastosowania w sprawach dotyczących praw majątkowych wynikających ze stosunków małżeńskich, testamentów i dziedziczenia, upadłości lub postępowania związanego z likwidacją niewypłacalnych spółek lub innych osób prawnych.

Pozew o wydanie europejskiego nakazu zapłaty składa się przy użyciu formularzy i jest wnoszony w formie papierowej lub za pomocą innego środka komunikacji, w tym komunikacji elektronicznej. W przeciwieństwie do powyżej opisanego postępowania w ramach austriackiego nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczo-nakazowym, jak i również w przeciwieństwie do niżej opisanego europejskiego postępowania w sprawie drobnych roszczeń, kwota pozwu o wydanie europejskiego nakazu jest nieograniczona.

Na podstawie pozwu o wydanie europejskiego nakazu zapłaty sąd rozpatrujący sprawę (na terenie Austrii wyłącznie odpowiedzialny za wydanie europejskiego nakazu zapłaty jest sąd rejonowy do spraw gospodarczych w Wiedniu, Bezirksgericht für Handelssachen Wien) bada czy spełnione są formalne wymogi. Jeżeli te warunki są spełnione sąd zwykle w terminie 30 dni od wniesienia pozwu wydaje europejski nakaz zapłaty, który zostaje bezzwłocznie dostarczony pozwanemu. Nakaz wydawany jest wyłącznie na podstawie informacji przekazanych przez powoda i niezweryfikowanych przez sąd.

Pozwany posiada możliwość zaakceptowania nakazu zapłaty (co redukuje koszt postępowania) bądź w terminie 30 dni od doręczenia nakazu wnieść do sądu sprzeciw. W sprzeciwie pozwany wskazuje, bez konieczności precyzowania powodów, że kwestionuje roszczenie, przez co nakaz zapłaty automatycznie traci moc. Dalsze postępowanie odbywa się jako regularny proces przed sądem właściwym, który z reguły wyznacza się miejscem zamieszkania lub miejscem stałego pobytu pozwanego na terenie Austrii.

Jeżeli z kolei do sądu (w 30-dniowym terminie) nie wpłynie sprzeciw, to niekwestionowany nakaz zapłaty prowadzi do niezwłocznego stwierdzenia przez sąd wykonalności europejskiego nakazu zapłaty. Europejski nakaz zapłaty, który stał się wykonalny w państwie członkowskim wydania, jest uznawany i wykonywany w innych państwach członkowskich bez potrzeby stwierdzania wykonalności i bez możliwości sprzeciwienia się jego uznaniu.