Regularny proces rozpoznawczy w prawie austriackim

O ile powód nie dochodzi wyłącznie roszczeń pieniężnych lub roszczenia przekraczają kwotę 75.000 EUR roszczenie musi być dochodzone na drodze regularnego procesu rozpoznawczego. Proces rozpoznawczy w prawie austriackim zostaje wszczęty poprzez wniesienie pozwu zawierającego dokładnie określone żądanie wraz z krótkim opisem okoliczności faktycznych uzasadniających żądanie oraz wnioski służące do przygotowania rozprawy.

W postępowaniu przed sądem rejonowym pozew jest dostarczany pozwanemu wraz z wezwaniem na rozprawę. Natomiast w postępowaniu przed sądem okręgowym sąd doręcza pozwanemu pozew z wezwaniem do złożenia w terminie czterech tygodni odpowiedzi na pozew. Sąd wyznacza wówczas pierwszy termin rozprawy dopiero po otrzymaniu odpowiedzi na pozew. Ponadto strony postępowania mają możliwość do wystosowania tzw. pisma procesowego przygotowawczego (vorbereitender Schriftsatz) w terminie siedmiu dni przed pierwszym posiedzeniem sądu. Pismo procesowe przygotowawcze z reguły zawiera szczegółowy opis okoliczności faktycznych oraz precyzyjne określenie wniosków dowodowych i argumentów prawnych.

Zasadniczo posiedzenia sądu w postępowaniu cywilnym oraz gospodarczym są jawne, wyjątki istnieją przede wszystkim w sprawach rodzinnych, które odbywają się bez udziału publiczności w ramach posiedzeń niejawnych. Pierwszy odbywający się przed sądem termin posiedzenia sądu służy przede wszystkim uzgodnieniu programu procesowego oraz próbie pojednania stron.

Liczba kolejnych posiedzeń sądowych jest nieograniczona, w praktyce austriackie sądy, w miarę możliwości, starają się przeprowadzić całe postępowanie dowodowe w nie więcej niż dwóch lub trzech terminach, w sprawach mniej złożonych niekiedy nawet w jednym terminie.

Po zakończeniu postępowania dowodowego, do którego należą przesłuchanie stron oraz świadków, ocena dokumentów prywatnych i urzędowych, ewentualnie oględziny, a w określonych przypadkach także zaciągniecie opinii biegłego sądowego (w przypadkach złożonego charakteru sprawy), sąd zamyka posiedzenie.

Mimo iż austriacki kodeks postępowania cywilnego przewiduje wydanie i ogłoszenie wyroku ustnego zaraz po zakończeniu ostatniego posiedzenia, sądy praktycznie bez wyjątku zastrzegają sobie możliwość wydania pisemnego wyroku wraz z jego pisemnym uzasadnieniem. W praktyce skutkuje to tym, że wyroki doręczane są często dopiero miesiące po zamknięciu posiedzenia sądu.

Od terminu doręczenia wyroku stronom przysługują cztery tygodnie do wniesienia apelacji do sądu, który wydał zaskarżony wyrok. Wyrok staje się natomiast prawomocny jeżeli strony postępowania nie skorzystają w terminie z możliwości odwołania się od wyroku. Na wniosek zainteresowanej strony sąd zaopatruje wówczas wyrok w klauzulę wykonalności.